Του Ευτύχη Βαρδουλάκη
Συμβούλου στρατηγικής και επικοινωνίας
Πριν μερικές μέρες συμπληρώθηκε ένας χρόνος από την εκλογή του Μπαράκ Ομπάμα. Ελάχιστες εκλογές διεθνώς έχουν προκαλέσει τόσο ενδιαφέρον και τόσες συγκινήσεις. Αυτό ασφαλώς δεν οφείλεται μόνο στον ιδιαίτερο ρόλο της Αμερικής. Οφείλεται κυρίως ότι στο γεγονός ότι ο Μπαράκ Ομπάμα, για πρώτη φορά μετά από χρόνια, αποτέλεσε περίπτωση υποψηφίου ο οποίο ταυτίστηκε με ιδέες, αξίες και οράματα. Και αυτά προκάλεσαν το ενδιαφέρον εκατομμυρίων πολιτών σε ολόκληρο τον κόσμο, πολλοί από τους οποίους δάκρυσαν την ώρα της πανηγυρικής ομιλίας του στο πάρκο του Σικάγο.
Ανατρέχοντας με τη μνήμη μας στη στιγμή εκείνη και με την ασφάλεια της ανάλυσης που παρέχουν 12 μήνες μετά, μπορούμε να θυμηθούμε και να επαναξιολογήσουμε του λόγους του θριάμβου του Ομπάμα.
Ο βασικότερος ήταν ότι Ομπάμα δημιούργησε και στη συνέχεια «καβάλησε» ένα ρεύμα αλλαγής. Επένδυσε στο μήνυμα ότι μόνο η δική του εκλογή μπορεί να αποτελέσει πραγματικό στοιχείο αλλαγής μιας κοινωνία που την είχε ανάγκη.
Πέρα λοιπόν από την όποια συγκυρία, τις ιδιαιτερότητες ή τους συμβολισμούς που είχε για την ίδια την αμερικανική κοινωνία η εκλογή Ομπάμα, το βασικότερο μήνυμά της είναι η επιβεβαίωση της άποψης ότι στην πολιτική «τίποτα δεν είναι πιο δυνατό από μια ιδέα».
Στηριγμένος σε αυτή την ιδέα ο Ομπάμα καλλιέργησε και εν τέλει αξιοποίησε ένα πρωτόγνωρο κίνημα πολιτικού βολονταρισμού, ο οποίος κινητοποίησε ανθρώπους που ποτέ το πρόσφατο παρελθόν δεν είχαν ταυτίσει τόσο έντονα την ατομική δράση τους με έναν πολιτικό στόχο.
Έπεισε εκατομμύρια πολίτες λέγοντάς τους ότι σε μία δύσκολη περίοδο για την πατρίδα τους οι ίδιοι πρέπει να πάρουν την κατάσταση στα χέρια τους.
Μέσα σε μια αρνητική οικονομική συγκυρία, πολλοί είδαν τον Ομπάμα ως ένα είδος μεσσία. Όμως ο ίδιος ποτέ δεν παρουσίασε τον εαυτό του ως τέτοιον. Στις ομιλίες του αναφέρθηκε ελάχιστα στο πρόσωπό του. Είχε μάλιστα παραδεχτεί ότι δεν διέθετε το τυπικό βιογραφικό ενός υποψήφιου προέδρου. Μίλησε για τις ανησυχίες της μέσης αμερικανικής οικογένειας, οι οποίες σε περίοδο οικονομικής κρίσης ήταν έντονες. Και τις απαντήσεις του σε αυτές τις ανησυχίες (τις οποίες η αλήθεια είναι ότι λίγοι συγκράτησαν) τις σχηματοποίησε πολιτικά με το σύνθημα της «αλλαγής», «της ευκαιρίας», της «επίμονης προσπάθειας», στοιχεία που έδιναν πρόσθετη αξία και κινηματική δύναμη σε αυτά που έλεγε.
Η έμφαση δόθηκε στα ζητήματα της οικονομίας και σε αυτά που αποκαλούμε «ζητήματα καθημερινότητας». Αυτά όμως δεν προσεγγίστηκαν διαχειριστικά.
Σε μια περίοδο που (όπως έγραψε το Time) οι «Αμερικανοί ζούσαν σε μια καταιγίδα κακών ειδήσεων», ο Ομπάμα δεν ανάλωσε το πολιτικό του κεφάλαιο μιλώντας για λεπτομέρειες.
Έδωσε το στίγμα του με χοντρές πινελιές, όπως οφείλουν να κάνουν οι ηγέτες. Διότι αυτό που τελικώς δίνει το στίγμα στην πολιτική δεν είναι οι τακτικοί ελιγμοί, οι ευκαιριακές συμμαχίες και η προσήλωση στην επικοινωνία, η οποία ούτως ή άλλως δεν είναι ανθεκτική στις κρίσεις, αλλά η ταύτιση με αξίες και στόχους.
Αυτό καλό είναι να τα θυμούνται και οι δικοί μας πολιτικοί. Σε Ελλάδα και Κύπρο. Ο Ομπάμα, στην ημετέρα πραγματικότητα, δεν θα σπαταλούσε το προσωπικό του κύρος «παίζοντας άμυνα». Δεν θα επιδίδονταν σε ελιγμούς σε και παζάρια. Δεν θα μιλούσε δύο γλώσσες ούτε για το εθνικό θέμα, ούτε για τα εσωτερικά θέματα της χώρας.
Θα μιλούσε καθαρά για το όραμά του. Και θα επένδυε στο να εξηγήσει τι υπηρετεί η πολιτική του και πώς ο ίδιος μπορεί να διαμορφώσει το κλίμα εκείνο που θα δώσει ώθηση στη χώρα να πάει μπροστά.
Θα επένδυε σε ιδέες και καθαρούς στόχους, διότι μόνο αυτά κινητοποιούν θετικά τους πολίτες. Και αυτό έχει ανάγκη η Κύπρος, ειδικά τώρα, που μια γενιά παλαιών κυπρίων πολιτικών αποχωρεί, οι παλιοί ιστορικοί διαχωρισμοί αμβλύνονται, η κοινωνία μετεξελίσσεται και αλλάζει.
Ο Ομπάμα ως πρόεδρος θα κριθεί στο τέλος της θητείας του. Και θα κριθεί από το αν σε 4 χρόνια η Αμερική θα είναι καλύτερη από ό,τι όταν την παρέλαβε.
Όμως ο πολιτικός Ομπάμα έχει ήδη σφραγίσει την εποχή του. Η νίκη του πριν ένα χρόνο μας θύμισε ότι οι αξιακές – ιδεολογικές συγκρούσεις δεν έχουν ξεπεραστεί. Το περιεχόμενό τους έχει αλλάξει. Κάποιες έχουν σίγουρα αμβλυνθεί και κάποιες άλλες δεν έχουν ακόμα σχηματοποιηθεί σε ενιαίο πολιτικό ρεύμα. Οι ιδέες όμως βρίσκονται εκεί, μέσα στην κοινωνία. Και όποιος τις αφουγκράζεται, όποιος επενδύει σε αυτές έχει τον πρώτο λόγο.
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ ΣΤΙΣ 16.11.09 ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ “ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ”



Πρόσφατα σχόλια